…czyli kiedy ktoś zamienia czyjś ból w rozrywkę
Ośmieszanie to sytuacja, w której ktoś celowo sprawia, aby druga osoba wyglądała głupio, nieudolnie albo żenująco w oczach innych. W świecie realnym takie zachowania zdarzają się, ale zwykle mają swoje granice, bo ludzie widzą reakcję osoby, którą próbują ośmieszyć. W Internecie te granice szybko znikają, bo ekran oddziela sprawcę od skutków jego słów. Ośmieszanie staje się wtedy formą rozrywki, a osoba po drugiej stronie traci swoją twarz i swoją historię. Zostaje tylko mem, komentarz albo screen, który można przesłać dalej.
W sieci ośmieszanie przyjmuje różne formy. Ktoś publikuje kompromitujące zdjęcie bez zgody. Ktoś wycina jeden moment z filmiku, żeby przedstawić kogoś w krzywym świetle. Ktoś robi przeróbkę zdjęcia tak, aby osoba wyglądała śmiesznie. Czasem zaczyna się od niewinnego żartu, ale szybko przeradza się w spiralę komentarzy, które mają na celu tylko jedno. Sprawić, żeby ktoś poczuł się mało ważny, mniej wartościowy albo niepasujący do reszty.
Największym problemem z ośmieszaniem jest to, że w Internecie pamięć jest długa. Materiały mogą krążyć tygodniami albo wracać po miesiącach. Zdarza się, że ktoś próbuje zapomnieć o przykrej sytuacji, ale nagle widzi, że stary obrazek znowu pojawił się na czyimś profilu. Ośmieszanie zostawia ślad, który trudno wymazać. Młode osoby mogą po takim doświadczeniu bać się udzielać w sieci, wrzucać zdjęcia, nagrywać filmiki albo nawet odzywać się na grupach, które wcześniej lubiły.
Ośmieszanie działa jak cichy rodzaj przemocy. Nie zawsze jest głośne, nie zawsze używa wprost nienawistnych słów, ale jego skutki są równie bolesne. Osoba, która staje się celem, może zacząć wątpić w siebie, analizować każdy drobiazg i ciągle zastanawiać się, czy znowu ktoś coś prześle dalej. W skrajnych przypadkach ośmieszanie prowadzi do wycofania z życia społecznego, izolacji i unikania kontaktów z rówieśnikami. To doświadczenie, które potrafi zmienić sposób, w jaki ktoś widzi siebie i innych.
Świadoma reakcja otoczenia potrafi zatrzymać ośmieszanie. Wystarczy jedno zdanie, że to nie jest zabawne albo jedno zgłoszenie, żeby tempo rozprzestrzeniania się treści spadło. Internet bardzo łatwo zamienia się w arenę, ale równie łatwo może się stać miejscem, gdzie ludzie uczą się empatii. Ośmieszanie przestaje działać wtedy, gdy nikt nie chce go oglądać, powtarzać ani udostępniać. A to zależy od każdej z nas.
Przypisy i wyjaśnienia
- Ośmieszanie jest klasyfikowane w psychologii jako forma agresji relacyjnej, która ma na celu obniżenie statusu ofiary w oczach grupy.
- Badania nad cyberprzemocą wskazują, że ośmieszanie jest jedną z najczęstszych form nękania wśród młodzieży, szczególnie w mediach społecznościowych.
- Trwałość materiałów cyfrowych zwiększa ryzyko ponownej wiktymizacji, ponieważ treści ośmieszające mogą wracać wielokrotnie, nawet po długim czasie.
