Bot[1] to aplikacja, którą można zaprogramować w taki sposób, aby wykonywała różne zadania. Niektórzy ludzie tworzą boty (a więc piszą takie programy komputerowe), których zadaniem jest naśladowanie zachowań użytkowników mediów społecznościowych – boty wówczas nie tylko „zakładają konta”, ale również komentują posty, relacje i rolki.Często więc zdarza się, że taki bot (na czyjeś polecenie wydanie w programie), skomentuje Twoją wypowiedź w Internecie w sposób sprawiający Ci przykrość, agresywny lub obraźliwy. W ten sposób może to zachęcić innych użytkowników do takich nieprzyjemnych komentarzy. Ludzie są podatni na wpływy innych osób, bywa że zarażają się od siebie zachowaniami – czyli zaczynają robić to samo, co inni ludzie. Ponieważ jest to program komputerowy, jest dużo szybszy niż człowiek, nie męczy się i nie ma uczuć. Gdy więc odpowiesz na wiadomość napisaną przez bota, on się nie obrazi, nie będzie mu przykro… ale jego wiadomość może sprawić wielką przykrość Tobie.
Boty możemy podzielić na dwie grupy – bezpieczne i niebezpieczne.
BEZPIECZNE BOTY sprawiają, że człowiek ma do wykonania mniej zadań, bo program wykona je za niego, działa więc szybciej i wydajniej. Z takich botówkorzystają na przykład przeglądarki internetowe, takie jak Google, Yahoo czy Bing. Ich boty[2]szybko skanują różne witryny internetowe, aby zebrać dla Ciebie jak najwięcej informacji w krótkim czasie. Gdy więc wpiszesz do wyszukiwarki hasło „jak zrobić zupę pomidorową” mnóstwo przepisów zobaczysz w ciągu mniej niż jednej sekundy.Inne dobre boty wykorzystują Inteligentni Asystenci – na pewno o nich słyszałeś, to: Siri, Alexa i Asystent Google.Część dobrych botów wykorzystują również firmy, które zajmują się obsługą klienta. Ich zadaniem jest za pomocą tekstu, a nawet głosu, odpowiedzieć rzeczowo na zadane przez Ciebie pytania. Na takiego bota trafimy np. wchodząc na stronę dużej przychodni, sieci komórkowej, a nawet banku. I jeszcze, dobre boty mogą być użyte, by dostarczyć Ci nowych informacji – newsów. W jaki sposób? Wystarczy, że na interesującej Cię platformie internetowej albo w internetowym serwisie informacyjnym zapiszesz się do newslettera.
O NIEBEZPIECZNYCH BOTACH wspomnieliśmy na początku, ale zobacz, one mogą zrobić jeszcze więcej szkody.Część z nich wysyła tzw. SPAM[3]. Ludzie i firmy używają ich żeby wysyłać Ci na adres mailowy reklamy albo złośliwe oprogramowanie[4]. Inne kopiują całe strony internetowe i publikują je gdzie indziej[5], co powoduje bałagan i utrudniony dostęp dla ich użytkowników – a nawet pobierają z nich Twoje loginy i hasła sprawdzając, czy pasują one do innych kont na płatnych serwisach np. filmowych oraz z grami[6] (jak się dowiesz, niestety ludzie często używają takiego samego loginu i hasła do wielu kont). I na koniec – boty Zombie! Tworzy je haker infekując ogromną ilość urządzeń złośliwym oprogramowaniem i niczym pajęczyna tworząc tzw. BOTNET[7], czyli sieć wielu botów, by potem dokonać za ich pomocą potężnego atakuna jakąś stronę lub firmę np. uniemożliwiającego użytkownikom korzystanie z tej strony lub usług firmy[8]. To tak, jakby tworzył armię krwiożerczych zombie.
Możesz się zastanawiać w jaki sposób rozpoznać, że masz do czynienia właśnie z BOTem?
Po pierwsze: sprawdź, co na swoim koncie w mediach społecznościowych umieściła osoba, którą podejrzewasz o bycie botem; jaką ma nazwę użytkownika, kogo obserwuje (boty zazwyczaj obserwują tylko kilka profili).
Po drugie: jeśli rozmawiasz z botem zadaj mu pytanie dotyczące codziennych spraw, np. „Jaki smak lodów lubisz najbardziej?” albo „Od jak dawna pracujesz w tej firmie?”. Boty nie są programowane w sposób umożliwiający im odpowiedź na tak postawione pytania.
Po trzecie: bot używa języka, który jest bardzo powtarzalny – pisze więc wszędzie bardzo podobnie i stale powraca do tego samego tematu.
Istnieją też skuteczne sposoby by ochronić swój komputer przed botami. Zawsze pomogą Ci w tym: silne hasła, aktualizacja oprogramowania, unikanie klikania podejrzanych linków i reklam oraz używanie VPN – a o tym wszystkim dowiesz się z tego przewodnika.
[1] Źródłem nazwy BOT jest słowo „robot”.
[2] Mowa o botach indeksujących, tzw. „pająkach” lub „web crawlers”
[3] Aby o tym przeczytać przejdź do hasła na literę „S”.
[4] Jeśli chcesz wiedzieć więcej przejdź do hasła na literę „Z”.
[5]Jest to tzw. „web scrapping”, zwany inaczej „skrobaczką”.
[6] Bot taki nosi nazwę „credential stuffing”.
[7] Nazwa pochodzi od słów „robot network” i oznacza zbiór przeróżnych urządzeń zainfekowanych złośliwym oprogramowaniem. Dzięki temu hakerzy mogą rozprzestrzeniać wirusy bardzo szybko na wszystkie urządzenia w danej firmie lub sieci.
[8] Przykładem takiego ataku jest DDoS („Distribiuted Denial of Service), który uderza najczęściej w duże korporacje lub witryny rządowe powodując np. przeciążenie serwerów i zablokowanie dostępu do serwisu. Celem ataku może być m.in. zwalczanie konkurencyjnej firmy, utrudnienie prowadzenia kampanii politycznych, uzyskanie pieniędzy na drodze szantażu czy osobista zemsta.
