…czyli kiedy Internet podpowiada, jak masz się zachować
Grupowa presja online to sytuacja, w której zachowania innych osób w sieci zaczynają wpływać na nas bardziej, niż byśmy chcieli. W realnym świecie presja rówieśnicza pojawia się na przykład wtedy, gdy grupa znajomych namawia kogoś do zrobienia czegoś głupiego tylko dlatego, że wszyscy to robią. W Internecie działa to jeszcze szybciej, ponieważ reakcje wielu osób widać od razu. Każdy komentarz, reakcja, serduszko czy śmieszna emotka stają się sygnałem dla innych. Jeśli grupa wyśmiewa jakiś post, inni łatwiej dołączają. Jeśli grupa bije brawo obraźliwej wypowiedzi, następni często czują, że powinni zrobić to samo.
Grupowa presja w sieci jest niebezpieczna, ponieważ odbiera ludziom poczucie indywidualności. Ktoś, kto sam z siebie nigdy nie napisałby krzywdzącej wiadomości, nagle robi to, bo czuje, że tak wypada. Psychologia tłumaczy to jako dopasowanie do normy grupy, nawet jeśli ta norma jest zła. W świecie online normy tworzą się błyskawicznie. Jeden złośliwy komentarz może w kilka minut stać się nowym standardem, a osoby, które próbują zachować spokój albo bronić kogoś atakowanego, czują się nagle jak mniejszość.
Grupowa presja online często pojawia się w grach, na forach i w mediach społecznościowych, gdzie młodzi ludzie chcą utrzymać akceptację rówieśników. Strach przed wykluczeniem sprawia, że niektórzy wolą milczeć, gdy widzą krzywdzące zachowania, a inni nawet dołączają do hejtu, mimo że coś w środku mówi im, że to nie w porządku. Wbrew pozorom taka bierna zgoda również wzmacnia hejt, bo osoba krzywdzona widzi tylko jedną stronę reakcji: tę negatywną.
Najważniejszą bronią przeciwko grupowej presji jest świadomość, że w Internecie każdy ruch zostawia ślad. Decyzja o napisaniu lub nienapisaniu czegokolwiek naprawdę ma znaczenie. Czasem jedna odważna osoba, która napisze, że to nie jest ok, potrafi zatrzymać cały łańcuch reakcji. Inni, widząc ten sygnał, zaczynają czuć, że nie są sami i że istnieje też inny sposób reagowania niż dołączanie do tłumu. Internet daje ogromną siłę zarówno złym, jak i dobrym zachowaniom. To od nas zależy, która z nich wybrzmi mocniej.
Przypisy i wyjaśnienia
- Grupowa presja online jest powiązana z konformizmem społecznym, szczególnie silnym wśród młodych użytkowników mediów społecznościowych.
- Badania nad zachowaniami cyfrowymi pokazują, że normy grupowe tworzą się szybciej w środowisku online niż w realnych grupach rówieśniczych, między innymi z powodu natychmiastowej widoczności reakcji innych.
- Grupowa presja online często współwystępuje z efektem tłumu, co wzmacnia zarówno hejt, jak i reakcje obronne wobec ofiary.
